4. Św. Krzyż

GPS: 50º51'33''N 21º03'07''E
Święty Krzyż, wznosi się 595 metrów. Z wysokości tej góry rozciąga się niepowtarzalny widok na rozległą okolicę. Już w starożytności w pobliżu Świętego Krzyża przechodził szlak handlowy prowadzący znad Morza Czarnego i Rusi Czerwonej do miast Morza Bałtyckiego. W czasach przedchrześcijańskich gromadzili się tutaj ludzie, by odprawiać pogańskie obrzędy religijne. Świadectwem po dawnym ośrodku kultu pogańskiego jest zachowany do dnia dzisiejszego tak zwany wał kultowy mający około 1,5 kilometra długości pochodzący z VIII-X wieku. Wraz z przyjęciem przez Polskę chrześcijaństwa w 966 roku, na Świętym Krzyżu wzniesiono pierwszą świątynię pod wezwaniem Trójcy Przenajświętszej. Historyk Polski Jan Długosz stwierdza, że w 1006 roku na Świętym Krzyżu założony został także klasztor benedyktyński. Wznieść miał go według Długosza król Bolesław Chrobry, znaczną część drzewa Krzyża Pańskiego pozostawiona została przez Emeryka, syna Stefana, króla Węgier. Świętokrzyski kościół i klasztor w swojej tysiącletniej historii był świadkiem wielu wydarzeń historycznych. Wielokrotnie był okradany i niszczony przez pożary, najazdy, ale także odbudowywany i powiększany. W 1819 roku nastąpiła kasata opactwa benedyktyńskiego. Ukazem carskim w 1849 roku zabudowania klasztorne przeznaczono dla księży demerytów. Od tej pory sławny i czcigodny klasztor na Świętym Krzyżu został naznaczony piętnem kary i odosobnienia. Od 1882 roku do początku II wojny światowej w murach pobenedyktyńskiego klasztoru mieściło się ciężkie więzienie, a w czasie II wojny światowej obóz wyniszczenia jeńców rosyjskich, których zginęło około 4000. W 1936 roku, gdy tu na Świętym Krzyżu było jeszcze ciężkie więzienie, diecezja sandomierska przekazała klasztor i kościół świętokrzyski Misjonarzom Oblatom Maryi Niepokalanej. Łącznie z kościołem na Świętym Krzyżu Misjonarze Oblaci przejęli pieczę nad Relikwiami Drzewa Krzyża Świętego.
Wchodząc na teren klasztorny przechodzimy przez bramę usytuowaną w murze okalającym klasztor i pochodzącą z XVII wieku. Pomiędzy tą bramą z kościołem znajduje się dzwonnica z 1777 roku. Krużganki klasztorne pochodzą z XV wieku, a na ścianie przylegającej do kościoła znajduje się także ołtarz, pod którym pochowane są doczesne szczątki benedyktynów. Obecny kościół został wybudowany w stylu barokowo-klasycystycznym w latach 1781-1806. Do kościoła przylega obszerna zakrystia. Jej sklepienie jest kolebkowo-krzyżowe, a polichromia przedstawia sceny z życia świętego Benedykta i jego zakonu. Meble w zakrystii są intarsjowane i zostały ufundowane przez opata Karskiego w 1777 roku.
Święty Krzyż is situated 595 metres above sea level. From the summit of this mountain there is a unique view of the whole surroundings. Already in the ancient times in the vicinity of Święty Krzyż there was a trade route leading from the Black Sea and Russia Rubra to the towns of the Baltic Sea. In the  pre-Christian times people gathered here in order to perform their pagan religious ceremonies. The evidence of the former centre of the pagan worship is the so-called cultic embankment 1.5 kilometres long, dated from the 8th - 10th century preserved until today. With adopting the Christianity by Poland in 966, on Święty Krzyż the first temple dedicated to the Holy Trinity was erected. Polish historian Jan Długosz states that in 1006 on Święty Krzyż the Benedictine monastery was also founded. According to Długosz, the king Bolesław Chrobry was supposed to built it, the considerable part of the Lord's Cross was left by Emery, Stefan's son, the king of Hungary. The Świętokrzyski church and the monastery in its millenary history were the witnesses of many historical events. It was robbed and destroyed by fires, invasions, but also rebuilt and enlarged. In 1819 the dissolution of the Benedictine abbey took place. With the tsarist ukase in 1849 the monastic buildings were allocated for demerits priests. Since then the famous and venerable monastery on Święty Krzyż was marked with the brand of the penalty and seclusion. From 1882 to the beginning of the II World War in the walls of the post-Benedictine monastery there was the hard imprisonment, and during the II World War the camp of Russian prisoners of war's destruction, of whom  about 4000 died. In 1936, when on Święty Krzyż there was still the hard imprisonment, the Sandomierz diocese handed over the monastery and the Świętokrzyski church to the Missionaries Oblates of Mary Immaculate. The Missionaries Oblates took over the care of the church on Święty Krzyż together with the Relics of the Cross.
Entering the monastic area we go through the gate situated in the wall surrounding the monastery and dating from the 17th century. Between this gate and the church there is the belfry from 1777. The monastic galleries come from the 15th century, and on the wall adjoining the church there is also the altar, under which the mortal remains of Benedictine monks are buried. The present church was built in the baroque-classical style in the years 1781 - 1806. The  spacious sacristy adjoins the church. Its vault is cloister-cross, and the polychromes show scenes from Saint Benedict's life and his order. The furniture in the sacristy is marquetry and were funded by the abbot Karski in 1777.
Der Berg gennant das Heilige Kreuz ist 595m hoch.Von hier aus kann man sehr schöne Landschaften bewundern.Schon im Mittelalter hat daneben der Handelsweg vom Schwarzen Meer an die Ostseeküste geführt. In den vorchristlichen Zeiten haben sich hier die Menschen versammelt, um heidnischen Götzenkult abzuhalten. Hier befand sich das Götzenverehrungszentrum.Davon zeugt gut erhaltene Kultschwelle 1.5km lang, sie kommt aus VIII-X Jh. Nachdem Polen 966 christianisiert worden war, errichtete man das  Tempel der Heiligen Dreifaltigkeiten  auf dem Heiligkreuzberg. Der polnische Historiker Jan  Długosz habe gesagt , dass hier 1006 auch das Benediktinerkloster gegründet worden sei. Der Stifter sollte Bolesław Chrobry gewesen sein. Den meisten  Teil des Holzes Kreuz von Jesu hat Emeryk – Sohn des ungarischen Königs Stefan mitgebracht.Das Kloster war vielmals bestohlen, zerstört,verbrannt, wiederaufgebaut und ausgebaut.1819 ist das Benediktinerabtei aufgehoben worden.1849 nach Erlaß des Zaren haben hier die Priester Demeriten ihren Sitz gefunden. Von dieser Zeit wird  das Kloster als  Bestrafung- und Isolierungsstelle betrachtet. Von 1882 bis zum Anfang des II. Weltkrieges gab es drin das schwere Gefängnis, und dann das russische Offiziersgefangenenlager – hier sind 4000 Menschen ums Lebens gekommen.1936 hat es die Sandomierska Diözese den Missionaren Oblaten
der Jungfrau Maria übergeben. Außer Kloster haben sie die Kirche und Reliquien  Kreuz von Jesu in Obhut gehabt. Auf dem Klostersgelände gibt es
die Mauer mit dem Tor aus XVII. Jh, den Glockenturm aus 1777,den Kreuzgang aus XV. Jh und an einer Kirchenwand das Altar, unter  dem sich die Ruhestätte für Benediktiner befindet. Das jetzige  Kloster wurde im Barock-Klassizismus- stil  in Jahren 1781-1806 gebaut. Dazu gehört eine riesige Sakristei mit schönem
Tonnengewölbe und Wandmalereien, die die Szenen aus Leben St. Benedikt und Benediktiner darstellen. Die Möbel sind mit Intarsien verziehrt. Sie sind 1777 vom Karski Abt gestiftet worden.